za szybko - analiza i interpretacja - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
„za szybko” to wiersz pochodzący z tomu Jana Twardowskiego pt. „Znaki ufności”. Utwór składa się z dwóch strof, które można podzielić tematycznie: pierwsza mówi o pragnieniu, druga o istniejącym stanie rzeczy, pomysł poetycki polega na pokazaniu dysonansu między tym, czego byśmy chcieli, a tym, co mamy.

Tytuł wiersza zwraca uwagę czytelnika na konkretną cechę – popędliwość. Dwa wersy z pierwszej strofy określają, w czym owa popędliwość jest niewskazana:

„Za szybko chcesz wiedzieć wszystko[...]
za prędko chcesz żeby wszystko było tak proste [...]”

Podmiot liryczny tłumaczy, że wiedza (chodzi tu oczywiście o sferę wiary) oraz zrozumienie nie przychodzi do człowieka szybko. Zauważmy, że mamy tu do czynienia z liryką inwokacyjną, podmiot bezpośrednio zwraca się do adresata, który w tym przypadku nie ma żadnego tekstowego wykładnika. Wypowiedź ma charakter pouczającego wykładu, kierowanego do osoby, która błądzi, bo pragnie wiedzieć wszystko od razu

Podmiot liryczny wplata w podstawową myśl wiersza ciekawą definicje prostoty oraz krótki wykład z angelologii. Te tak naprawdę drugorzędne dla wiodącej myśli utworu fragmenty, pełnią jednak w nim ważna funkcję, wpływa na wyobraźnie czytelnika, zwraca uwagę i zmusza do przemyślenia podsuniętych zagadnień. Ukazuje również niezwykłość świata, a raczej egzemplifikuje, jak można świat przezywać:

„za prędko chcesz żeby wszystko było tak proste
jak seter irlandzki
ze świętym Franciszkiem w brązowych oczach
gdy łeb zwężony położy na kolanach
ofiarując ogon –
wypróbowany przyrząd do powitań i pożegnań”

Obraz ten ukazuje psa jako błogosławiony element Boskiego stworzenia. Niezwykle ważne jest tu operowanie konkretem i precyzja słowa. Powiedzenie, że to nie był zwykły pies, tylko akurat seter o brązowych oczach, sprawia, że relacja wydaje się autentyczna. Podmiot odwołuje się do codziennego doświadczenia, jakim jest radość z obcowania z psem, by dotrzeć do odbiorcy. Najistotniejsze chyba jest tu sformułowanie: „ofiarując ogon”. Poeta zetkną tu słowo „ofiarować”, będące jednym z kluczowych słów w nauce chrześcijańskiej, z obrazem psa merdającego ogonem. W ten sposób ukazał, jak z pozoru naturalna czynność może być (jest) ofiarą złożoną Bogu. Ostatni werset przytoczonego fragmentu jeszcze podkreśla prostotę, naturalność tego gestu, jakby poeta próbował powiedzieć, najlepsze są najprostsze rozwiązania. Można z niego wyprowadzić dalekie skojarzenie, ale chyba w tym miejscu właściwe, że ewangelicznym nakazem: „Kto ma uszy, niechaj słucha”. Twardowski, jakby przez analogię, mówi: „Kto ma ogon, niechaj nim merda”.

Druga strofa wprowadza trochę inne spojrzenie na podmiot wiersza. Wcześniej występował on z pozycji nauczyciela, tutaj identyfikuje się z adresatem wywodu. Być może wyrzuty z pierwszej strofy, były również skierowane do samego siebie. W tej części podmiot daje wykłada prostą prawdę: do Boga dochodzi się przez wiarę, nie przez wiedzę:

„Tymczasem spada ciemność jak pilśniowy kapelusz
obłazi nas chude milczenie
wiedza wydaje się lizaniem
choć zawsze większa od odpowiedzi
skomli chłód zrozumienia”

Kolejne wersety ukazują bezradność człowieka wobec tajemnic wiary. Nie chodzi o to, że nie można na jej temat zdobyć konkretnej wiedzy, ale o to, że owa wiedza nie przyniesie odpowiedzi, nie ugasi głodu, będzie tylko przedsmakiem („lizaniem”). Religii opartej na zrozumieniu, brak żarliwości. Ale ostatni werset wiersza pokazuje, że taki stan zaciemnienia jest potrzebny, „żeby nie wiedzieć jeszcze a już uwierzyć”. Niewiedzę, pustkę, ciemność Twardowski przedstawia jako łaskę, która prowadzi do Boga.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Śpieszmy się - analiza i interpretacja
2  samotność - analiza i interpretacja
3  Dzieje twórczości Jana Twardowskiego



Komentarze: za szybko - analiza i interpretacja

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: